Yazd?r

Hantavir?s Renal Sendromlu Hemorajik Ate?: Olgu Sunumu ve Derleme

Yunus Oktay ATALAY1, Kamer DERE1, H?seyin ?EN1, Zafer K???KODACI2, Yal??n ?NEM3,
Sezai ?ZKAN1, G?ner DA?LI1


1 G?lhane Askeri T?p Akademisi Haydarpa?a E?itim Hastanesi, Anesteziyoloji ve

Reanimasyon Servisi, ?stanbul, T?rkiye

Anesthesiology and Reanimation Service, Gulhane Military Medical Academy Haydarpasa Training Hospital,

Istanbul, Turkey

2 G?lhane Askeri T?p Akademisi Haydarpa?a E?itim Hastanesi, Patoloji Servisi, ?stanbul, T?rkiye

Pathology Service, Gulhane Military Medical Academy Haydarpasa Training Hospital, Istanbul, Turkey

3 G?lhane Askeri T?p Akademisi Haydarpa?a E?itim Hastanesi, ?? Hastal?klar? Servisi,

?stanbul, T?rkiye

Internal Medicine Service, Gulhane Military Medical Academy Haydarpasa Training Hospital,

Istanbul, Turkey

?ZET

Hantavir?s renal sendromlu hemorajik ate?, farkl? hantavir?slerin neden oldu?u Asya ve Avrupa?n?n bir?ok b?lgesinde g?r?lebilen klinik bir sendromdur. Avrupa genelinde hantaviral hastal?klar bildirilmi? olmas?na ra?men T?rkiye?de 2009 y?l?na kadar insanda bildirilmi? herhangi bir hantavir?s infeksiyonu bulunmamaktad?r. Bu klinik sendrom di?er infeksiy?z ya da noninfeksiy?z hastal?klarla kar??abilmektedir. Bu olgu sunumunda ?lkemizde ?ok nadir g?r?len, Dobrova tipi olarak ise ilk kez tespit edilen hantavir?s infeksiyonlu bir olguyu sunmay? ama?lad?k. Olgu yurt d??? yay?n olarak bildirilmi? olup burada amac?m?z ?lkemizde hen?z ?ok nadir olarak saptanan bu olgunun klinik bulgular? ve yo?un bak?mdaki takibi hakk?nda bilgi sunmak olup, klinisyenlerin hemorajik ate?, b?brek yetmezli?i, purpura fulminans? olan hastalarda hantavir?s renal sendromlu hemorajik ate? olas?l???n? ak?ldan uzak tutmamas?n? sa?lamakt?r.

Anahtar Kelimeler: Ate?, Trombositopeni, B?brek yetmezli?i, Hantavir?s infeksiyonu.

Geli? Tarihi: 15/03/2011 • Kabul Edili? Tarihi: 21/10/2011

ABSTRACT

Hantaviral Hemorrhagic Fever with Renal Syndrome: A Case Report and Review

Hemorrhagic fever with renal syndrome is a clinical syndrome that is caused by different hantavirus types and seen in different regions in Asia and Europe. Although hantavirus infection have been reported in a wide geographical area in Europe, any hantavirus related infection in human has not been reported from Turkey untill 2009. This clinical syndrome can be confused with other infectious and noninfectious diseases. In this case report we aimed to report a case which is a very rare and the first type of Dobrova Hantavirus infection that diagnosed in Turkey. Before this case has been announced internationally as a case report; herein our aim is to inform clinicians about the clinical progress and the management of Hantavirus infection in intensive care unit. The clinicians must keep in mind the hantavirus infection in the patients with hemorrhagic fever, purpura fulminans and renal failure.

Key Words: Fever, Thrombocytopenia, Renal failure, Hantavirus infection.

Received: 15/03/2011 • Accepted: 21/10/2011

G?R??

Hantavir?s, Bunyaviridae ailesine mensup bir RNA vir?s? olup, Renal Sendromlu Kanamal? Ate? (Hemorrhagic Fever with Renal Syndrome = HFRS) ve Hantaviral Pulmoner Sendrom (HPS) olmak ?zere iki t?r sendroma neden olmaktad?r (1). Bug?n 45?e yak?n hantavir?s serotipi tan?mlanm??ken, bunlardan sadece 27?si Uluslararas? Vir?s Taksonomi Komitesi taraf?ndan s?n?fland?r?lm??t?r (2). ?zole edildi?i 1976 y?l?ndan beri hantavir?s tiplerinden 22?sinin insanda infeksiyon olu?turdu?u g?r?lm??t?r. Hantavir?s Puumala, Dobrova ve Seoul vir?sleri hemorajik renal sendroma neden olurken, ?zellikle Amerika Birle?ik Devletleri (ABD)?nde Sir Nobre vir?s ve Sir Nombre benzeri vir?sler y?ksek mortalite ile seyreden HPS?ye neden olmaktad?r (3,4).

OLGU SUNUMU

?stanbul il merkezinin 67 km bat?s?nda ormanl?k alanda ve yeterince g?ne? almayan, iyi havaland?r?lmayan bir kurumda g?venlik g?revlisi olarak ?al??an 22 ya??ndaki erkek hastan?n bir haftad?r halsizlik, kusma, ba? a?r?s? ve yayg?n kas a?r?s? yak?nmalar? varm??. Devlet hastanesi acil servisine ba?vuran olguya mevcut yak?nmalar? nedeniyle intramusk?ler diklofenak sodyum uygulanm?? ve taburcu edilmi?. Olgunun v?cudunda enjeksiyondan yakla??k iki saat sonra pete?i ve ekimoz tarz?nda yayg?n d?k?nt?ler ba?lam??. Olgu tekrar acil servise ba?vurmu? ve sonras?nda hastanemiz acil servisine y?nlendirilmi?. Olgunun takipnesinin de oldu?u g?r?lerek anestezi yo?un bak?m ?nitesine nakledildi.

Olgu genel olarak halsiz g?r?n?mdeydi, yer zaman oryantasyonu mevcuttu. Oral mukoza dahil t?m v?cudunda purpura fulminans tarz?nda yayg?n d?k?nt?s? saptand? (Resim 1).


Resim 1

Hastan?n arteryel kan bas?nc? 120/80 mmHg, kalp at?m h?z? 140 vuru/dakika, aksiller ate? 36.5?C, solunum say?s? 34 soluk/dakika olarak saptand?. Ba? boyun muayenesinde oral mukozada d?k?nt? saptand?. Sklerada kanama odaklar? mevcuttu. Takipneik olan olgunun osk?ltasyonunda patolojik akci?er sesleri duyulmad?. Hastan?n takipnesi kan gaz?nda tespit edilen metabolik asidozuna ba?land?. Akci?er grafisinde patolojik g?r?n?m yoktu. Kalp damar sisteminde dinlemekle patolojik kalp sesleri duyulmad?, ?f?r?m yoktu.

Olgunun Glaskow koma skalas? 15 olarak saptand? (E4M6V5). N?rolojik muayenesi do?ald?. Ense sertli?i saptanmad?. Hastan?n olig?risi vard?. ?retra a?z?nda d?k?nt?s? mevcuttu, di?er muayene bulgular? do?ald?.

Olgunun tam kan say?m? analizinde; hemoglobin 11.3 g/dL (13.5.0-18), hematokrit %33.8 (42-52), l?kosit 5000/mm3 (4000-10.500), polimorfon?kleer l?kosit %87.1 (%37-73), eritrosit 2.67 x 106/?L (4.7-6), trombosit 24.8 x 103/?L (150-450), kan biyokimyasal analizlerinde ?re 72 mg/dL (15-44), kreatinin 3.06 mg/dL (0.6-1.2), aspartat aminotransferaz 179 U/L (5-40), alanin aminotransferaz 66 U/L (5-40), laktat dehidrogenaz 1369 U/L (20-250), kreatinin kinaz 2821 U/L (0-145), total bilirubin 0.7 mg/dL (0.2-1.0), direkt bilirubin 0.34 mg/dL (0.01-0.3), kalsiyum 7 mg/dL (8.4-10.6), sodyum 139 mmol/L (134-148), potasyum 3.5 mmol/L (3.5-5.3), total protein 5.7 g/dL (6.2-8.1), albumin 3.2 g/dL (3.5-5.0), C-reaktif protein (CRP) 326 mg/L (0-8) olarak bulundu. Nefelometrik kompleman C3 de?eri 0.62 g/dL (0.79-1.52) ile d???k, nefelometrik kompleman C4 de?eri normal olarak ?l??ld?. ?drar incelemesinde ise eritrosit ve l?kosit g?r?lmezken, protein?ri (250 mg/dL) saptand?. Olgunun ilk kabul, 24 saat ve 36 saat sonraki laboratuvar de?erleri Tablo 1?de g?r?ld??? ?zere seyir g?sterdi. Yap?lan radyolojik de?erlendirmede akci?er grafisi normal olarak de?erlendirildi. Renal ultrasonografi ve ekokardiyografik incelemelerde herhangi bir patolojiye rastlanmad?.


Tablo 1

Y?z maskesiyle 5 L/dakika O2 inhalasyonu alt?nda al?nan arter kan gaz? (AKG) analizinde pH= 7.33, PaO2= 79 mmHg, PaCO2= 26 mmHg, SaO2= %95 saptanan olgu ent?be edilerek invaziv mekanik ventilasyon deste?ine al?nd?. Olguya; meningokoksemi, Steven?s Johnson sendromu, trombotik trombositopenik purpura ?n tan?lar?yla ampirik olarak seftriakson 2 x 2 g/g?n intraven?z antibiyoterapisi, 250 mg metilprednizolon, trombosit s?spansiyon inf?zyonu ba?land?. Vask?lit ?n tan?s? nedeniyle mevcut d?k?nt?lerinden eksizyonel biyopsi al?nd?. Ate?, trombositopeni ve b?brek yetmezli?iyle seyredebilmesi nedeniyle olgunun ?n tan?lar? aras?nda leptospiroz da yer alm??t?, ancak mikroskobik agl?tinasyon testinin negatif sonu?lanmas? nedeniyle bu tan? ekarte edildi. Olgunun ate? ve trombositopenisinin olmas? nedeniyle K?r?m Kongo kanamal? ate?i (KKKA) ile de ay?r?c? tan?s? yap?ld?. ?yk?s?nde kemirici ve keneler ile riskli temas, ?evresinde benzer hastal?k ?yk?s? yoktu. Olgunun yo?un bak?ma kabul edili?inden yakla??k alt? saat sonra aksiller ate?i 40?C?ye ula?t?. Kan ve idrar k?lt?rleri al?nd?; ancak p?ht?la?ma zamanlar?n?n uzun olmas? nedeniyle beyin omurilik s?v?s? k?lt?r? i?in lomber ponksiyon yap?lamad?. Taze donmu? plazma verildi. Yirmi d?rd?nc? saat laboratuvar takibinde hematokrit de?erinde d??me g?r?lmesi ?zerine eritrosit s?spansiyonu verildi. Olgunun yo?un bak?ma kabul?nden 24 saat sonra s?v? res?sitasyonuna yan?t vermeyen hipotansiyonunun geli?mesi ?zerine inotrop destekler (noradrenalin, dopamin) ba?land?. Olguya verilen s?v? replasman? ve inotropik desteklere ra?men tansiyonlar? normal seviyeye ula?amad?. Olgu yo?un bak?mdaki 48. saatinde arrest oldu; yap?lan kardiyopulmoner res?sitasyona yan?t vermedi. Olguda meningokoksik menenjit ?n tan?s? ekarte edilemedi?i i?in olgu ile yak?n temasta bulunan yo?un bak?m personeline siprofloksasin 500 mg tek doz oral tablet ile profilaksi uyguland?. Al?nan kan k?lt?rlerinden meningokok veya di?er herhangi bir patojen ?retilemedi?i bildirildi; postmortem lomber ponksiyon yapma gere?i duyulmad?. Cilt biyopsisinin patolojik de?erlendirmesinde spesifik bir hastal?k belirtisine rastlanmad???, ?rneklerin vask?lit ile uyumlu oldu?u bildirildi (Resim 2,3). ?nfeksiyon hastal?klar? kons?ltasyonunda olgunun hantavir?s infeksiyonu olabilece?inin bildirilmesi ?zerine referans laboratuvar?na serum, idrar sedimenti ve d?z kan sediment ?rnekleri korunakl? kargo sistemiyle g?nderildi.


Resim 2

Resim 3

Refik Saydam H?fz?ss?hha Viroloji Referans ve Ara?t?rma Laboratuvar?nda yap?lan hantavir?s imm?nblot ve idrar ?rne?indeki ger?ek zamanl? polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) testlerinde Dobrova subtipi genomuna sahip hantavir?s oldu?u saptand?. Olgu hantavir?s infeksiyonu olarak kabul edildi.

TARTI?MA

Hantavir?s, K?r?m Kongo Kanamal? Ate?i hastal???na neden olan Bunyaviridiae ailesine mensup RNA vir?sleridir. ?nsana bula? di?er bunyaviridae ailesi vir?slerden farkl? olarak artropodlarla de?il kemiricilerledir (rodent) (1). Rodentin infekte t?k?r?k veya ??kart?lar?yla bula?m?? g?dalar?n al?nmas?, infekte materyalle temas veya idrar, d??k? ve salyalar?yla infekte partik?llerin solunmas? sonucu hantavir?s infeksiyonu ortaya ??kabilmektedir. Rodentler aras?nda ve rodentten insana bula?ta en s?k sorumlu yol aerosollerdir. ?nsanlar rodent ?s?rmas? sonucu da infekte olabilmektedirler (4,5). 1951-1953 y?llar? aras?ndaki Kore sava?? zaman?nda Hantaan isimli nehire yak?n yerle?imli Birle?mi? Milletler ve ABD askerlerinde akut b?brek yetmezli?i ve ?ok ile karakterize, %7 mortalite oran? ile seyreden klinik tablo hantavir?slere t?m d?nyada dikkat ?ekilmesine neden olmu?tur. Etken ajan Hantaan vir?s 1978 y?l?nda Lee ve arkada?lar? taraf?ndan tan?mlanm??t?r. T?m d?nyada her y?l 150.000-200.000 hasta HFRS tan?s? ile hastaneye yat?r?lmaktad?r. Hantavir?s infeksiyonu global bir sa?l?k sorunu haline gelmi?tir (1). Bug?ne kadar 22 alt tip insan hastal?klar?yla ili?kilendirilebilmi?tir. Hantavir?s Puumala, Dobrova ve Seoul vir?sleri farkl? formlarda HFRS?ye neden olurken, Sir Nombre vir?s ve Sir Nombre benzeri vir?sler ABD?de y?ksek mortaliteyle seyreden ?Hantavir?s Pulmoner Sendroma? neden olmaktad?r (3,4).

Rusya?da her y?l yakla??k olarak 10.000-12.000 Puumala vir?s ve Dobrova vir?s infeksiyonu ortaya ??kmaktad?r. Co?rafik b?lgemizde (Avrasya) ve Balkan ?lkelerinde Hantavir?s Dobrova infeksiyonlar? endemik olarak seyretmektedir (6).

Hantaviral infeksiyonlar daha ?ok k?rsal alanlarda g?r?lmektedir. Askerler, k?rsal alanlarda ya?ayan ve rodentlerle temas eden ?ift?iler, Kore ve di?er uzak do?u ?lkelerinden ithal edilen kargolar? ta??yan gemi personeli ve liman i??ileri risk alt?ndad?rlar (4). ?stanbul gibi uluslararas? ticaret yap?lan liman ?ehirleri ?zellikle uzak do?udan mal getiren gemiler de hantavir?s a??s?ndan rezervuar farelerin ta??nmas? a??s?ndan risk alt?nda olabilir. ?zellikle Dobrova subtipi hantavir?s bula??nda rol oynayan rodent t?r? Apodemus flavicollis?tir. Bu rodent daha ?ok me?e, kay?n a?a?lar?n?n bulundu?u ormanl?k alanlarda ya?amaktad?r. Geriye d?n?k yapt???m?z ara?t?rmada olgumuzun ?al??t??? i? yerinin bulundu?u mevkinin yak?nlar?nda, me?e a?a?lar?ndan zengin ormanl?k alanlar?n bulundu?u ??renildi. Ancak bu rodente bu b?lgede daha ?nce rastland???na dair bir bilgiye ula??lamad?. Hantaviral infeksiyon asemptomatik veya hafif/atipik belirtilerle de seyredebilmektedir. Avrupa?da subklinik infeksiyon, klinik infeksiyon oran? 5:1-10:1 kadard?r (7). ?lkemizde ilk olarak Ocak 2009-May?s 2009 tarihleri aras?nda Zonguldak ve Bart?n illerinde toplam 25 ??pheli olgu tespit edilmi? olup, bunlardan 12?sinin hantavir?s infeksiyonu oldu?u kesinle?mi?tir. ?u ana kadar saptanan olgular?n bulgular? HFRS tablosuyla uyumludur. Bu epidemiden Puumala subtipi sorumlu tutulmu?tur (2,8). Bizim olgumuz ?lkemizde daha ?nce tespit edilen olgular gibi HFRS tablosu g?stermekle birlikte bilgilerimize g?re kan?tlanan ilk Dobrova Hantavir?s infeksiyonudur.

Hantavir?s renal sendromlu hastalarda klinik tablo, etken vir?se ba?l? olmak ?zere hafif, orta ve a??r formda seyredebilir. Dobrova infeksiyonlar?nda klinik tablo Puumala?ya benzer ancak daha a??rd?r (9). Genel olarak Hantaan vir?s veya Dobrova vir?s infeksiyonlar?nda ink?basyon s?resi 2-3 hafta kadard?r. ?nk?basyonu takiben febril, hipotansif, olig?rik, di?retik ve konvalesan periyot olmak ?zere be? klinik periyot tan?mlanm??t?r (1). Febril faz 3-5 g?n s?rer, akut influenza infeksiyonuna benzer belirtilerle seyreder. Bulant?, kusma, yayg?n adale a?r?lar?, kar?n a?r?s? ek belirtilerdir. Protein?ri 3-5 g?n sonra aniden ortaya ??kar. Hantaviral infeksiyonlarda bu ?ikayetlerin ard?ndan k?sa bir s?re sonra kan trombosit say?s?nda azalma, b?brek fonksiyon bozuklu?u, ge?ici bulan?k g?rme, ?ks?r?k, solunum g??l???, deri ve mukozal kanama gibi belirtiler g?r?lebilmektedir. Febril faz? hipotansif faz takip eder. Hipotansif faz birka? g?n s?rebilir. ?l?mlerin 1/3?? ?ok nedeniyle bu fazda olurken, 1/2?si olig?rik fazda b?brek yetmezli?i nedeniyle olmaktad?r. Olgular?n %10-15?i a??r seyirli iken, ?l?m oran? %6-15?tir (10,11). HFRS kapiller ve ven?llerin sistemik tutulumu, vask?ler tonusta azalma ve vask?ler permeabilitede artmayla karakterizedir. B?brekte interstisyel kanama ve infiltratlar b?brek yetmezli?ine neden olmaktad?r (12). B?brek fonksiyonlar?nda iyile?me olmas? durumunda poli?rik faza sonras?nda da konvalesan faza gidi? olur. Olgumuzda bulant?, kusma, yayg?n adale a?r?lar?, kar?n a?r?s?, trombositopeni, solunum g??l???, deri ve mukozal kanama daha klini?imize kabul?nde mevcuttu. Febril faz, klini?imize geldikten alt? saat sonra ba?lad?. Febril fazla birlikte hipotansif faz hemen geli?ti. Zaten olig?rik olan olgumuzda idrar ??k??lar? iyice azald?; fazlar aras? ge?i?lerin ?ok h?zl? oldu?u hatta ilk geli?inden itibaren fazlar?n i?i?e girdi?i g?r?ld?. Literat?rde bu ?ekilde h?zl? seyir g?steren ve solunum yetmezli?ine ra?men akci?er dinleme bulgular? ve akci?er grafisi normal bir olguya rastlan?lmad?. ?notropik desteklere hi?bir yan?t al?namayan olgumuz poli?rik faza ge?emeden kaybedildi.

HFRS olgular?nda hemogramda hemokonsantrasyon, l?kositoz ve trombositopeni saptan?rken idrar tetkikinde protein?ri, hemat?ri ve piy?ri, biyokimyasal incelemede alanin aminotransferaz, aspartat aminotransferaz, laktat dehidrogenaz ve kreatinin kinaz de?erlerinde y?kseklik saptan?r (13). Olgumuzun laboratuvar de?erlendirmelerinde hemat?ri ve piy?ri d???ndaki bulgular?n hepsi mevcuttu, trombositopeni ve anemisi verilen transf?zyonlara ra?men d?zeltilemedi. Enzim y?kseklikleri her ge?en g?n artma e?ilimindeydi.

Klinik olarak hantavir?s infeksiyonu d???n?len olgularda laboratuvar tan?s? i?in s?kl?kla kullan?lan y?ntemler plazma ?rneklerinden imm?nfloresan antikor testi, enzim imm?nassay ve imm?nblot y?ntemleridir (14). Olgumuzun tan?s? Refik Saydam H?fz?ss?hha Viroloji Referans ve Ara?t?rma Laboratuvar?nda yap?lan ger?ek zamanl? PCR testiyle konuldu. Olgumuzda ?? hantavir?s tipine kar?? (Puumala vir?s, Dobrova vir?s ve Hantaan vir?s) i?in imm?nblot testi uyguland?. Dobrova vir?s?? i?in IgM immunblot testi pozitif olarak sonu?land?. Ger?ek zamanl? PCR testi ile serum ve idrar ?rneklerinde Puumala vir?s ve Dobrova vir?s viral RNA bak?ld?. PCR ile olgunun idrar sediment ?rne?inde Dobrova vir?s RNA?s? saptand? ve T?rkiye?de ilk olarak kan?tlanan Dobrova subtipi hantavir?s etkeni oldu.

HFRS ve HPS i?in tan?mlanm?? spesifik bir tedavi protokol? yoktur, tedavi destek tedavisi niteli?indedir. Hantavir?s tedavisindeki ba?ar? erken d?nemde tan? koymakla ve olguya yo?un bak?m deste?i sa?lamakla artar. Halen etkinli?i %100 kan?tlanm?? bir antiviral ila? bulunmamaktad?r. Ancak ribavirinin hantavir?se kar?? etkili oldu?u g?sterilmi?tir. Ribavirinin HFRS hastalar?nda mortalite ve morbiditeyi azaltt??? y?n?nde ?al??malar vard?r (15). A?? olarak Hantavax (GreenCross Vaccine Corp, Seoul, Korea) mevcuttur. Bu a??ya kar?? n?tralizan antikorlar?n bir y?l s?reyle ve d???k d?zeyde geli?ti?i ve a??n?n etkinli?inin tart??mal? oldu?u bildirilmektedir (14). Olgumuzda klinik ?ok h?zl? seyir g?sterdi. Bu h?zl? seyire olgudaki saptanan kompleman C3 d?zeyinin d???kl???n?n katk?s?n?n olabilece?ini d???nmekteyiz. ?ncelikli olarak meningokoksemi olas?l??? d???n?ld??? i?in antibiyoterapisine ba?land?, destek tedavileri yap?ld?. Ancak klini?imize kabul?n?n 48. saatinde kardiyak arrest geli?ti ve yap?lan kardiyopulmoner res?sitasyona yan?t vermeyen olgu kaybedildi.

?lkemiz hem co?rafik olarak konumu (Avrasya) hem de hantavir?s?n Saaremaa, Dobrova, Puumala, Tula, Seoul ve Seewis subtiplerine rezervuarl?k yapabilecek kemirici ve b?cek?il t?rlerine sahip olmas? nedeniyle hantavir?s infeksiyonlar? a??s?ndan risk alt?ndad?r. Ayr?ca, globalle?en d?nyam?zda seyahat infeksiyonlar? da giderek ?nem kazanmaktad?r (2).

Hemorajik ate?le seyreden infeksiyonlarda spesifik tan? i?in ??phe etmenin ?nemi b?y?kt?r. ??phe edilmeyip kesin tan?s? atlanan olgular, ?lkemizde bu tip infeksiyonlar?n ger?ek insidans?n?n saptanmas?n? ve gerekli tedbirlerin al?nmas?n? ?nleyecektir. ?zellikle risk grubu alt?ndaki ki?ilerin infeksiyondan korunma y?ntemleri a??s?ndan e?itilmeleri infeksiyon insidans?n?n azalt?lmas? a??s?ndan ?ok ?nemlidir.

Sonu? olarak; klinisyenler hemorajik ate?, b?brek yetmezli?i, purpura fulminans? olan hastalarda hantavir?s hemorajik ate? renal sendromu olas?l???n? ak?llar?na getirmeli kesin tan? i?in mikrobiyolojik tan?sal testleri yapmal?d?rlar.

TE?EKK?R

Bu makalede sunulmakta olan olgunun tan?s?n?n konulmas?ndaki katk?lar?ndan dolay? G?lhane Askeri T?p Akademisi Haydarpa?a E?itim Hastanesi ?nfeksiyon Hastal?klar? ve Klinik Mikrobiyoloji Servisine, Sn. Do?. Dr. Vedat Turhan?a, virolojik tetkiklerin yap?ld??? Refik Saydam H?fz?ss?hha Merkezi Ba?kanl??? Viroloji Laboratuvar?, ?al??anlar?na te?ekk?r ederiz.

B?LG?LEND?RME

Olgu yurt d??? rapor olarak yay?nlanm??t?r, ancak bu yay?nda olgu hantavir?s?n ?lkemizdeki tespiti ve te?his a??s?ndan kullan?lan laboratuvar y?ntemlerinin rapor edilmesi ?eklindedir (16). Bu makalede ?lkemiz i?in tehdit olabilecek hantavir?s infeksiyonunun klinik seyri, yo?un bak?mdaki takibi ve ay?r?c? tan? olas?l?klar? hakk?nda hekimlerimizi bilgilendirmek ama?lanm??t?r.

KAYNAKLAR

  1. Bi Z, Formenty PBH, Roth CE. Hantavirus infection: a review and global update. J Infect Developing Countries 2008;2:3-23.
  2. ?elebi G. Hantavir?s enfeksiyonlar?. Klinik Geli?im Dergisi. http://www.klinikgelisim.org.tr/kg_23_3/7.pdf.
  3. Karaba? A, Babayi?it MA. Hantaviral infections: an ancient zoonosis as newly recognized in Turkey. TAF Prev Med Bull 2011;10:77-86.
  4. Khan AS, Ksiazek TG, Peters CJ. Hantavirus pulmonary syndrome. Lancet 1996;16;347:739-41.
  5. Vapalahti O, Mustonen J, Lundkvist A, Hettonen H, Plyusnin A, Vaheri A. Hantaviruses infections in Europe. The Lancet Infect Dis 2003;3:653-752.
  6. Klempa B, Tkachenko EA, Dzagurova TK, Yunicheva YV, Morozov VG, Okulova NM, et al. Hemorrhagic fever with renal syndrome caused by 2 lineages of Dobrova hantavirus, Russia. Emerg Infect Dis 2008;14:617-25.
  7. Y?lmaz N. Hantavir?slerden Korunma. RSHM Ba?kanl??? A?? Serum ?retim ve Ara?t?rma M?d?rl??? www.rshm.saglik.gov.tr
  8. Kaya S, Y?lmaz G, Erensoy ?, ?a?lay?k D. Y, Uyar Y, K?ksal ?. Do?u Karadeniz, Giresun ilinde tespit edilen iki hantavir?s enfeksiyonu olgusu. Mikrobiyol Bul 2010;44:479-87.
  9. Lundkvist A, H?rling J, Niklasson B. The humoral response to Puumala virus infection (nephropatica epidemica) investigated by viral protein specific immunoassays. Arch Virol 1995;140:2107-22.
  10. Peters CJ, Simpson GL, Levy H. Spectrum of hantavirus infection: hemorrhagic fever with renal syndrome and hantavirus pulmonary syndrome. Annu Rev Med 1999;50:531-45.
  11. Kr?ger DH, Ulrich R, Lundkvist A. Hantavirus infections and their prevention. Microbes Infect 2001;3:1129-44.
  12. Cosgriff TM. Mechanism of disease in Hantavirus infection: pathophysiology of hemorrhagic fever with renal syndrome. Rev Infect Dis 1991;13:97-107.
  13. Chandy S, Abraham P, Sridharan G. Hantaviruses: an emerging public health threat in India? A review. J Biosci 2008;33:495-504.
  14. K?ksal F. Hantavir?sler. Klinik Mikrobiyoloji (?eviri edit?r?: Ahmet Ba?ustao?lu) 9. Bask?. Ankara:Atlas Kitabevi, 2008:1501-9.
  15. Huggins JW, Hsiang CM, Cosgriff TM, Guang MY, Smith JI, Wu ZO, LeDuc JW, Zheng ZM, Meegan JM, Wang QN. Prospective, double-blind, concurrent, plasebo-controlled clinical trial of intravenous Ribavirin theraphy of hemorhagic fever with renal syndrome. J Infect Dis 1991;164:1119-27.
  16. Oncul O, Atalay Y, Onem Y, Turhan V, Acar A, Uyar Y, et al. Hantavirus Infection in Istanbul, Turkey. EID 2011;17:303-4.

Yaz??ma Adresi/Address for Correspondence

Uzm. Dr. Yunus Oktay ATALAY

G?lhane Askeri T?p Akademisi

Haydarpa?a E?itim Hastanesi

Anesteziyoloji ve Reanimasyon Servisi

?stanbul-T?rkiye

E-posta: yunus.atalay76@gmail.com

Yazd?r